Χωρίς Φάρμακα

THERMOVAR

Αντιμετώπιση του Varroa Destructor με χρήση υψηλών θερμοκρασιών

Το άκαρι βαρρόα (Varroa destructor) είναι ο κυριότερος εχθρός των μελισσών.
Για την αντιμετώπιση του χρησιμοποιούνται :

  • χημικές ουσίες όπως είναι το μαλάθειο, το κουμαφώς, το φλουφαλινέιτ, το αμιτράζ, το φλουμεθρίν
  • οργανικά οξέα όπως το γαλακτικό, φορμικό και οξαλικό οξύ
  • καθώς επίσης και πτητικές ουσίες όπως η θυμόλη, καμφουρά και η μενθόλη.
    Τα χημικά σκευάσματα επιβαρύνουν το μέλι με ανεπιθύμητα υπολείμματα, τα οργανικά οξέα είναι επικίνδυνα για το μελισσοκόμο στη χρήση τους και οι πτητικές ουσίες διαταράζουν τις οσμές της κυψέλης αποδιοργανώνοντας το μελίσσι.

Εναλλακτική μέθοδος αντιμετώπισης της βαρρόα χωρίς τις παρενέργειες των παραπάνω επεμβάσεων μέσα στη κυψέλη είναι η υπερθερμία της βαρρόα. Βασίζεται στο ότι η έκθεση οποιουδήποτε οργανισμού σε κατάλληλο συνδυασμό θερμοκρασίας και χρόνου, είναι επιβλαβής έως θανατηφόρα και στο ότι η μέλισσα έχει μεγαλύτερη αντοχή από ότι το Βαρρόα στην έκθεσή της σε ψηλές θερμοκρασίες. Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία, θερμοκρασία μεγαλύτερη από 40ο C θανατώνει τα ακάρεα μέσα στο γόνο και πάνω από 46-48ο C θανατώνει εκείνα που βρίσκονται στις ακμαίες μέλισσες. Ο γόνος των μελισσών αντέχει θερμοκρασίες μέχρι 42ο και 43ο C και οι ακμαίες μέλισσες υψηλότερες.

Επειδή υπάρχει διαφορά στην ανθεκτικότητα του γόνου και των ακμαίων μελισσών στις υψηλές θερμοκρασίες, η θεραπεία εφαρμόστηκε κατά το παρελθόν στο γόνο και στις ακμαίες μέλισσες ξεχωριστά . Η διαδικασία αυτή απαιτούσε και απαιτεί αρκετό μελισσοκομικό κόπο και χρόνο.
Εμείς στην προσπάθειά μας να ασκήσουμε τη μελισσοκομία με μεθόδους φιλικές προς την μέλισσα, το περιβάλλον και ακίνδυνες για τον άνθρωπο, εφαρμόζουμε από το 1995 τη μέθοδο της υπερθερμίας της βαρρόα στον αγρό απευθείας στο μελίσσι χωρίς να απομακρύνουμε το γόνο. Από την εμπειρία αυτή προέκυψε η συσκευή «THERMOVAR» η οποία χρησιμοποιείται με επιτυχία για την αντιμετώπιση του ακάρεος βαρρόα.

Η συσκευή αποτελείται από τρία μέρη: τον θερμοθάλαμο (1), τον αγωγό κυκλοφορίας θερμού αέρα (2) και το συρτάρι συλλογής ακάρεων (3).
Εφαρμόζεται σε μονές κυψέλες, σε μελίσσια χωρίς η με τον λιγότερο δυνατόν γόνο, στο μελισσοκομείο.
Ο θερμοθάλαμος τοποθετείται στο πάνω μέρος της κυψέλης στην οποία πρόκειται να εφαρμοστεί η θεραπεία, αφού πρώτα αφαιρεθεί το καπάκι της κυψέλης και τοποθετηθεί μελισσοστεγανή σήτα.

Μέσω του αγωγού κυκλοφορίας θερμού αέρα συνδέεται με το συρτάρι συλλογής ακάρεων το οποίο τοποθετείται κάτω από την σήτα της βάσης της κυψέλης. Το όλο σύστημα - κυψέλη, θερμοθάλαμος, αγωγός κυκλοφορίας θερμού αέρα και συρτάρι συλλογής ακάρεων - αποτελεί ένα κλειστό κύκλωμα αέρα, εκτός του ελάχιστου και ελεγχόμενου αέρα που βγαίνει από την τρύπα διαφυγής που βρίσκεται στον αγωγό κυκλοφορίας και μπαίνει από την τρύπα εισαγωγής που βρίσκεται στο συρτάρι συλλογής.

Θέτοντας σε λειτουργία τον θερμοθάλαμο, ο αέρας που υπάρχει μέσα στο σύστημα αρχίζει να θερμαίνεται βαθμιαία και με την βοήθεια του κυκλοφορητή ανακυκλώνεται περνώντας από θερμοθάλαμο- αγωγό - συρτάρι - διάκενα των κηρηθρών της κυψέλης και πάλι θερμοθάλαμο. Η συσκευή λειτουργεί και ελέγχεται από ηλεκτρονικά όργανα, ούτως ώστε όταν ο αέρας φθάσει στην επιθυμητή για την αντιμετώπιση θερμοκρασία , παραμένει σταθερή για όσο χρόνο έχουμε ρυθμίσει και ύστερα μόνη της σταματάει την όλη λειτουργία.

Η μέχρι τώρα εμπειρία μας, αλλά και πειραματικές εφαρμογές ιδιωτών και πανεπιστημιακών, μας οδήγησε να κατασκευάσουμε τρεις διαφορετικά ρυθμισμένες πλακέτες. Ο κάθε μελισσοκόμος, ανάλογα με την μελισσοκομική του πρακτική, μπορεί να επιλέξει τον τρόπο αντιμετώπισης σε σχέση με τον χρόνο και την θερμοκρασία.

Πίνακας 1: Μοντέλα συσκευής

ΜΟΝΤΕΛΟ THERMOVAR ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΟΡΓΑΝΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΟΠΛΙΣΗΣ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟΥ
ST-1013 48.5 °C 13 min 30-40 min
ST-1006 42.0 °C 360 min 20-25 min
ST-1008 42.0 °C 480 min 20-25 min

 

Πίνακας 2: Αποτελεσματικότητα των διαφορετικών μοντέλων
ΜΟΝΤΕΛΟ THERMOVAR ΒΑΡΡΟΑ ΠΟΥ ΕΠΕΣΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΝΕΚΡΑ ΒΑΡΡΟΑ
ΣΤΟΝ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΟ ΓΟΝΟ
ST-1013 60-70 % 0-5 %
ST-1006 75-80 % * 93 %*
ST-1008 80-85 % * 100 % *

* Πηγή : εργαστήριο Μελισσοκομίας Α.Π.Θ.

Σημείωση : Σε κανένα από τα μοντέλα, κατά την επανειλημμένη εφαρμογή τους, δεν παρατηρήθηκε θνησιμότητα μελισσών, απώλεια βασίλισσας η επιθετικότητα σμήνους. Στα μοντέλα ST-1006 και ST-1008 παρατηρήθηκε μερική απώλεια στον γόνο. Τα μοντέλα ST-1006 και ST-1008 δημιουργήθηκαν το 2006, μετά τα αποτελέσματα από τις πειραματικές εφαρμογές της συσκευής στο Εργαστήριο Μελισσοκομίας του Α.Π.Θ. με υπεύθυνο καθηγητή τον Δρ. Α. Θρασυβούλου

  • Από τα βαρρόα που έπεσαν από τις ακμαίες μέλισσες μετά από κάθε εφαρμογή της θεραπείας, ένα μεγάλο ποσοστό δεν είναι νεκρά αλλά αναίσθητα. Κρίνεται σκόπιμο να απομακρύνονται. Γι’ αυτό τον λόγο η χρησιμοποίηση βάσης με σήτα σε ολόκληρο τον πάτο και το συρτάρι συλλογής ακάρεων κρίνονται απαραίτητα για την σωστή εφαρμογή της μεθόδου. Η εφαρμογή της μεθόδου σε κλασσική κυψέλη (Standard), με πάτο χωρίς σήτα και συρτάρι, έχει αυτό το μειονέκτημα και εκτός των άλλων δεν προτείνεται, γιατί δεν έχει προς το παρόν δοκιμαστεί.
  • Ένας ικανοποιητικός αριθμός ακάρεων συνεχίζει να πέφτει και τις επόμενες 3-4 μέρες αμέσως μετά την εφαρμογή

Η συσκευή και η μέθοδος έφθασαν να τελειοποιηθούν, έτσι ώστε να γίνουν αποτελεσματικές και ακίνδυνες για τις μέλισσες,
Μέχρι όμως να γίνει αυτό, θρηνήσαμε πολλές μέλισσες, χάσαμε αρκετά μελίσσια, ξοδέψαμε πολύ χρόνο, σκέψη και χρήμα, και περάσαμε πολλές στεναχώριες.

Για να μην βρεθεί κάποιος να κερδοσκοπήσει εις βάρος μας, κατοχυρώσαμε την μέθοδο και την συσκευή με Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, από το 2004.

Αν εσείς ενδιαφέρεστε να χρησιμοποιήσετε την συσκευή, για την αντιμετώπιση του Βαρρόα στα μελίσσια σας, παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μας.

 

Τα σχόλια είναι κλειστά.